LƯỢC SỬ GIÁO XỨ KHIẾT TÂM MẸ
Lincoln, Nebraska, USA.

QUA NHỮNG CHẶNG ĐƯỜNG

 Sự hình thành Giáo Xứ Khiết Tâm Mẹ được đánh dấu vào khoảng tháng 8 năm 1975, lúc mà mới chỉ có 6 gia đình và một số bạn trẻ đến Lincoln, Nebraska do ông bà luật sư John Head và Linh Mục Edward C. Tucker bảo trợ. Họ sống rải rác trong thành phố và các nông trại xa xôi của tiểu bang. Chỉ một thời gian ngắn sau đó, các gia đình này đa số là Công Giáo, đã liên lạc được với nhau, và qui tụ về Lincoln với sự hướng dẫn tận tuỵ của Ông Nguyễn Kim Khánh (Văn Phòng Xã Hội) để từng bước hội nhập vào đời sống của Hoa Kỳ. Nỗi ưu tư hàng đầu của họ vẫn là đời sống tâm linh. Vì thế, họ rất cần một Linh Mục Việt Nam để giúp họ duy trì đời sống Đức Tin và Phong Hoá như khi còn ở Quê Nhà.

 Qua lời cầu nguyện cũng như bàn thảo, nhóm người này đã đệ trình nguyện vọng lên Đức Giám Mục Địa Phận, đồng thời cân nhắc để chọn cho mình một danh xưng có ý nghĩa và hợp lý. Tháng 5 năm 1976, Đức Cha đã chấp thuận cho Chi Dòng Đồng Công Hoa Kỳ thiết  lập một Tu Viện trong Giáo Phận, và uỷ thác việc Mục Vụ giúp Anh Chị Em Việt Nam cho Nhà Dòng. Thế là Cộng Đoàn Việt Linh ra đời (do ghép hai chữ đầu của Việt-Nam / Linh-Cơn).

 Dưới sự hướng dẫn và phục vụ của các Cha và các Thầy, Cộng Đoàn đã từng bước đi lên. Họ thành lập Ca Đoàn và các Đoàn Thể Công Giáo Tiến Hành; Tổ chức các buổi sinh hoạt văn hoá văn nghệ; Mở các cuộc triển lãm đầy màu sắc dân tộc và tôn giáo để giới thiệu Cộng Đoàn cho người bản xứ.

 Tháng 12 năm 1976, Thánh Lễ đầu tiên của Cộng Đoàn Việt Linh được cử hành tại Nhà Thờ Chánh Toà Địa Phận để Mừng Chúa Giáng Sinh, do Linh Mục Barnabas Nguyễn Đức Thiệp, Bề Trên Chi Dòng Đồng Công tổ chức và Chủ Tế. Sau đó ít lâu, với sự đồng ý của Nhà Dòng, Đức Cha đã bổ nhiệm Linh Mục Gioan Bosco Phạm Tiến Đức làm Tuyên Uý đầu tiên cho Cộng Đoàn Việt Linh. Tuy số Giáo Dân lúc này mới chỉ độ 150 người, nhu cầu Mục Vụ cứ mỗi ngày một thêm lên, nhưng cơ sở và thời giờ phải đi nhờ vả các Giáo Xứ Mỹ cũng càng ngày càng phức tạp, nhiêu khê, và nhức nhối. Mỗi Chúa Nhật, Cộng Đoàn phải di chuyển nhờ vả, nay Nhà Thờ này, mai Nhà Thờ kia; Không có chỗ cho các sinh hoạt hội họp, chia sẻ; các em nhỏ không phòng ốc để học Giáo Lý, Việt Ngữ. Toàn thể Cộng Đoàn bó buộc phải nghĩ đến việc xin Đức Giám Mục hỗ trợ để tạo mãi Ngôi Thánh Đường riêng cho mình.

NGÔI THÁNH ĐƯỜNG THỨ NHẤT

 Thấy nhu cầu cấp thiết và hợp lý, Đức Giám Mục đã chấp thuận việc mua Nhà Thờ cho Cộng Đoàn Việt Linh. Với tổng số 30 gia đình, mọi người hăng say đóng góp và quyết tâm xây dựng, cộng với vốn vay mượn của Giáo Phận, Cộng Đoàn đã tậu mãi được một Ngôi Thánh Đường nho nhỏ của Giáo Hội Tin Lành “The First Covenant Evangelic Church” toạ lạc tại góc đường “G” và đường 20th, với giá $52,750.00. 

 Nhận thấy tinh thần Giáo Dân Việt Nam rất hăng hái trong hoàn cảnh di cư, Đức Giám Mục cùng với Hội Đồng Linh Mục Giáo Phận đã quyết định cho thiết lập một Giáo Xứ Việt Nam đầu tiên trong Giáo Phận Lincoln. Ngài đã ký Sắc Lệnh ngày 23 tháng 3 năm 1979 thiết lập Giáo Xứ Khiết Tâm Đức Mẹ (thay thế cho Cộng Đoàn Việt Linh từ đấy), và bổ nhiệm Linh Mục Gioan Bosco Phạm Tiến Đức làm Chánh Xứ đầu tiên. Thánh Đường kính Khiết Tâm Mẹ cũng là Danh Xưng và Thánh Sư của Tân Giáo Xứ được Thánh Hiến ngày 23 tháng 6 năm 1979. Cũng nên biết, đây là ngôi Thánh Đường đầu tiên của người Việt Nam tị nạn trên đất Hoa Kỳ.

 Trong thời gian từ 1977 đến nay, lần lượt các Linh Mục sau đây đã được bổ nhiệm làm Tuyên Uý hay Chánh Xứ Giáo Xứ Khiết Tâm Mẹ:

          1. Linh Mục Gioan Bosco Phạm Tiến Đức, CMC   1977-1980
          2. Linh Mục Hilary Trần Công Lý, CMC                1980-1983
          3. Linh Mục Polycarp Trần Kim Long, CMC          1983-1984
          4. Linh Mục Luca Đỗ Minh Vạn, CMC                  1984-1993
         
5. Linh Mục Isidoro Đinh Thành Bắc, CMC           1993-1998
         
6. Linh Mục Marco Nguyễn Thành Huynh, CMC    1998-2005
          7. Linh Mục Jim Ngô Hoàng Khôi, CMC                2005-

 Dưới thời Cha Luca Đỗ Minh Vạn, vào khoảng năm 1984, Tu Viện Mẹ Dâng Con thuộc Chi Dòng Đồng Công được Nhà Dòng chuyển về Missouri. Biến cố thứ hai là Đức Giám Mục chấp thuận cho Dòng Nữ Trinh Vương lập Tu Viện trong Giáo Phận, nhờ đó, Giáo Xứ cũng được các Sơ hỗ trợ các sinh hoạt và dậy dỗ các con em. Sau đó, Ngài thiết lập riêng Dòng Nữ Đức Mẹ Trinh Vương Thương Xót cho các Sơ Việt Nam của Địa Phận.

 Lincoln có cái may mắn là nhờ điều kiện làm ăn thuận lợi, thành phố tương đối yên lành, hệ thống giáo dục hiệu quả, và có thể coi được là một mảnh đất thích hợp cho Đời Sống Đức Tin Kitô Giáo triển nở và vững chãi, nên số người Việt Nam tới cư ngụ, và số Giáo Dân Công Giáo mỗi ngày một gia tăng. Tính đến năm 1990, con số Giáo Dân đã lên tới 500 người, tức khoảng 100 gia đình. Thế nhưng ngôi Thánh Đường ấm cúng thân thương năm nào giờ đây càng ngày càng trở nên chật chội, các sinh hoạt lại đi vào bế tắc. Do đó, Giáo Xứ lại phải nghĩ tới một Ngôi Thánh Đường và các cơ sở sinh hoạt rộng rãi hơn, thích hợp hơn. Sau nhiều tháng tìm kiếm đắn đo, cuối cùng, Đức Giám Mục cũng chấp thuận cho Giáo Xứ mua Ngôi Thánh Đường mới thay thế Nhà Thờ cũ.

NGÔI THÁNH ĐƯỜNG THỨ HAI

Cơ Sở mới này nguyên là một Nhà Thờ của Anh Chị Em Tin Lành (Second Presbyterian Church) tương đối khang trang rộng rãi so với số Giáo Dân hiện có, được toạ lạc tại góc Đường “P” và Đường 26th, một địa điểm trung tâm thuận lợi , và với giá phải chăng là $225,000. Giáo Xứ quyết định mỗi gia đình đóng góp $1,000, số còn lại sẽ vay quĩ Giáo Phận. Sau một ít nỗ lực tu sửa chỉnh trang, Ngôi Thánh Đường thứ hai đã được Đức Giám Mục Glennon P. Flavin Thánh Hiến vào dịp Giáo Xứ mừng Quan Thầy năm 1991. Chính Đức Cha đã chủ tế Thánh Lễ, cùng với một số khá đông Linh Mục đồng tế, và quan khách Việt Mỹ tham dự với toàn thể Giáo Xứ.

 Năm 1993, Cha Luca Đỗ Minh Vạn được thuyên chuyển, Cha Isidoro Đinh Thành Bắc được bổ nhiệm làm Chánh Xứ thứ 5. Giáo Xứ cứ tuần tự sinh hoạt đều hoà và phát triển tốt đẹp. Các Nhiệm Kỳ Hội Đồng Giáo Xứ tiếp nối nhau, các Khu Xóm, Hội Đoàn, và Ban Ngành thăng tiến về nhân số và hoạt động.

 Lý do số Giáo Dân tăng lên đáng kể, là từ năm 1987, sau nhiều lần thương lượng giữa hai chính phủ Hoa Kỳ và Việt Nam, đã đi đến thoả ước cho tái định cư tất cả những nhân viên, công chức, sỹ quan trong chính phủ Việt Nam Cộng Hoà đã bị Cộng Sản cầm tù sau ngày 30 tháng 4 năm 1975 theo Chương Trình Humanitarian Operation (HO). Vì có những liên hệ thân nhân, bạn bè, quen biết... số tù nhân chính trị cùng với gia đình đã chọn Lincoln để gặp lại người thân, để tạm dung trên “quê hương thứ hai” này. Biến cố đó đã nâng con số Giáo Dân lên đáng kể.  Mỗi cuối tuần, Giáo Xứ cử hành 1 Thánh Lễ chiều Thứ Bảy, 2 Lễ Ngày Chúa Nhật, mà vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu thiêng liêng của toản thể Giáo Xứ. Những ngày Lễ lớn như Giáng Sinh, Tết, Phục Sinh là cả một vấn đề. Chưa kể phòng ốc cho các lớp Giáo Lý, Việt Ngữ rất chật chội thiếu thốn. Giáo Xứ phải ngăn phòng Gym làm lớp học, tràn sang phòng ăn của Cha Xứ, mà vẫn chưa tạm xong. Hơn nữa, tuổi thọ của cơ sở cũng phải trên một thế kỷ, nên nhiều nơi đã rã nứt, xập xệ. Riêng sàn hát không còn được coi là an toàn nữa. Nên Đức Cha và Giáo Phận đề nghị hoặc phải sửa chữa cũng khá phí tốn, hoặc thay đổi cơ sở. Chính vì thế mà một viễn ảnh mới về một Ngôi Thánh Đường mới lại được hình thành. Giáo Xứ bước sang một giai đoạn mới.

 NGÔI THÁNH ĐƯỜNG THỨ BA

 Có thể nói đây là một nỗ lực phi thường của toàn thể Giáo Dân. Họ đều là những thành phần lao động phổ thông trong các hãng xưởng, thu nhập thấp và cố định, lại mới lập cư trên đất lạ quê người. Nên gia đình nào cũng chắt chiu từng đồng để trang trải cho nơi ăn chốn ở, phương tiện đi lại, và việc học hành cho con cái. Nguyên việc đóng góp hằng tuần cho Giáo Xứ cũng đã là một cố gắng đáng kể rồi, nói chi đến việc đóng góp để mua Nhà Thờ mới. Do đó, khi Đức Giám Mục đồng ý cho tậu mãi Ngôi Thánh Đường của Giáo Hội Tin Lành Faith Lutheran, góc đường Madison và đường 63rd, với giá $1,600,000.00 thì đã gây một vài lo ngại cho một số Giáo Dân về vấn đề tài chánh lẫn địa điểm.

Nhưng rồi, qua sự bầu cử vạn năng của Khiết Tâm Mẹ, cùng với những nỗ lực và thiện chí của mọi người, Chúa quan phòng đã sắp định cho mọi sự trở nên tương đối dễ dàng. Với số hiện kim của Giáo Xứ lúc đó, cộng với số tiền bán Nhà Thờ cũ, Giáo Xứ tạm đủ để khởi sự dự án mới. Phần còn lại đã vay của Giáo Phận và trả góp hằng tháng. Với phương thức dùng bao thơ có Số Ký Danh rất tích cực để góp Quĩ Hằng Tuần, cộng với những tấm lòng hảo tâm, và nhất là Chương Trình Ban Ẩm Thực đã không những trang trải chi phí các tiện ích hằng tháng của một cơ sở lớn lao, mà còn dần dần trang trài hết số nợ trong ít năm vừa qua. Ngôi Thánh Đường và bãi đậu xe cũ mới chỉ chiếm khoảng 1/3 diện tích hơn 7 mẫu (acres) của toàn thể khu đất. Phần còn lại hứa hẹn những công trình kế tiếp...

 Linh Mục Marco Nguyễn Thành Huynh được bổ nhiệm thay thế Cha Isidoro Đinh Thành Bắc vào tháng 6 năm 1998. Thời gian đảm nhận Giáo Xứ của Ngài đã trải dài từ những dự định, trăn trở, bàn thảo để hình thành dự án Ngôi Thánh Đường thứ ba này. Tiến trình đã phải trải qua một thời gian dài tới 4 năm trời mới tới ngày Khánh Thành trọng thể vào tháng 7 năm 2002.

 Ngày 2 tháng 8 năm 2005 Linh Mục Joachim Ngô Hoàng Khôi về thay thế Cha Marco Huynh đi nhận nhiệm sở mới tại Miền Nam. Công việc đầu tiên của Cha Tân Chánh Xứ là kêu gọi động viên mọi thành phần Giáo Dân tham dự vào các Đoàn Thể Ban Ngành của Giáo Xứ, đẩy mạnh việc Tông Đồ Giáo Dân qua việc thành lập thêm các Ban Ngành mới như: Hội Cao Niên, Thừa Tác Viên Bệnh Nhân, Ban Truyền Giáo, Ban Gia Đình, Hội Phụ Huynh Học Sinh, Ban Tương Trợ Bác Ái, Thăng tiến Phong Trào Thiếu Nhi Thánh Thể, Thăng tiến Ban Ẩm Thực, Đoàn ngũ hoá Chương Trình Giáo Dục, Thành Lập Hội Đồng Tài Chánh, Đưa dữ liệu các Văn Phòng vào hệ thống máy vi tính, v.v... Qua 2 năm phục vụ Giáo Xứ của Ngài, nhờ Ơn Chúa và sự cộng tác của Giáo Dân, các nợ nần mua Nhà Thờ và xây Nhà Xứ (trị giá khoảng $200.000) đã được trang trải xong.

 Sau khi thiết lập Khuôn Viên Thánh Cả Giuse trong phần đất giữa các dẫy nhà làm nơi cầu nguyện cho mọi Tín Hữu tỏ lòng sùng kính Ngài, Cha Jim Khôi đã cùng toàn thể Giáo Dân quyết định xây thêm 200 chỗ đậu xe mới về phía Nam khu đất (và tân trang gần 100 chỗ cũ), hầu đáp ứng nhu cầu thiết yếu của Anh Chị Em Giáo Dân. Cùng nằm trong Dự Án xây Bãi Đậu Xe, Cha và Giáo Xứ thiết lập một Nghinh Đài Đức Mẹ rộng lớn, để biệt tôn Trái Tim Mẹ Maria là Bổn Mạng của Giáo Xứ, và để tiện dụng trong các dịp Lễ lớn, dễ dàng tổ chức các Cuộc Cung Nghinh và cử hành Thánh Lễ ngoài trời. Công Trình Đài Mẹ và Bãi Đậu Xe tốn phí khoảng $400,000 vay mượn từ Quĩ Điều Hành Giáo Xứ và do sự biểu quyết đóng góp của Giáo Dân.

 Linh Đài Đức Mẹ Việt Nam được xây về hướng Đông cuối bãi đậu xe. Mặt tiền hướng ra đường 63rd, với kích thước 40x27x4 feet. Hàng rào sắt chung quanh Khán Đài do một số Anh Em thiện chí và chuyên nghiệp chiết tính và thực hiện. Tượng Đức Mẹ được tạc từ nguyên một khối đá cẩm thạch trắng, mua từ Nghệ An, Bắc Việt, di chuyển về Hãng Điêu Khắc Đá Mỹ Nghệ Xuất Ánh, tại Đường Huyền Trân Công Chúa, Ngũ Hoành Sơn, Đà Nẵng, Trung Việt để thực hiện. Chủ Nhân của Hãng Điêu Khắc là Anh Chị Trần Văn Xuất và Phan Thị Ánh đã tự nguyện dâng cúng Bức Tượng Mẹ này với ý nguyện muôn đời Tạ Ơn Đức Mẹ. Giáo Xứ đã long trọng tổ chức Lễ Khánh Thành Khuân Viên Đài Mẹ vào Lễ Quan Thầy Giáo Xứ, ngày 21 tháng 6 năm 2008. Đức Cha Fabian W. Bruskewitz, Giám Mục Giáo Phận Lincoln đã làm phép Tượng Mẹ và Chủ Lễ. Cùng đồng tế có một số Đức Ông, Linh Mục, Chủng Sinh, và các Dòng Địa Phận. Tham dự Lễ Khánh Thành còn có Ông Thị Trưởng Thành Phố, Thượng Toạ Chủ Trì Chùa Linh Quang, Đại Diện Nghị Sĩ Tiểu Bang, Chủ Tịch Cộng Đồng Việt Nam Lincoln, một số quan khách, và khoảng trên một ngàn hai trăm Ông Bà Anh Chị Em trong Giáo Xứ cùng Bạn Hữu.

 Công cuộc phát triển Giáo Xứ là một con đường dài ngàn dặm, có khởi đầu nhưng chưa có kết thúc. Những ngày Khánh Thành tưng bừng rộn rã là kết quả của những hy sinh, khắc khoải, ưu tư, trăn trở, và sắp xếp. Tương lai vẫn còn chờ đợi những dự án, những chương trình mới, cùng bao nhiêu những vất vả. Nhưng không có vinh quang nào mà không phải trả bằng chiến đấu gian nan – “A vaincre sans pe’rill, on triomphe sans gloire-corneille”. Nhưng niềm Tin Kitô Giáo dậy rằng: “Không có gì mà Thiên Chúa không làm được”.

                                                                                               PVV.